Flozyny, czyli inhibitory SGLT2, to grupa nowoczesnych leków, które pierwotnie stosowano w leczeniu cukrzycy typu 2. Dziś wiemy, że ich działanie sięga znacznie dalej – chronią nerki i serce także u osób bez cukrzycy. Z tego powodu stały się jednym z filarów współczesnej nefrologii i kardiologii.
W tym artykule wyjaśniamy, jak działają flozyny, komu pomagają, jakie mają skutki uboczne oraz kiedy warto skonsultować leczenie z nefrologiem.
- Co to są flozyny?
- Flozyny – mechanizm działania
- Flozyny w przewlekłej chorobie nerek
- Flozyny w niewydolności serca
- Skutki uboczne flozyn – o czym warto wiedzieć
- Czy flozyny są dostępne bez recepty?
- Kiedy warto skonsultować leczenie flozynami z nefrologiem?
- Najczęściej zadawane pytania
- Podsumowanie
- Dlaczego pacjenci powierzają nam swoje zdrowie?
Co to są flozyny?
Flozyny to leki z grupy inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego typu 2 (SGLT2). Do najczęściej stosowanych należą:
- dapagliflozyna,
- empagliflozyna,
- kanagliflozyna,
- ertugliflozyna.
Pacjenci często określają je jako „nowe leki na cukrzycę” lub „leki na cukrzycę nowej generacji”. Choć początkowo używano ich wyłącznie w diabetologii, obecnie są ważnym elementem leczenia przewlekłej choroby nerek i niewydolności serca.
Flozyny – mechanizm działania
SGLT2 to białko w nerkach, którego zadaniem jest odzyskiwanie glukozy z moczu pierwotnego i transportowanie jej z powrotem do krwi.
Inhibitory SGLT2 blokują ten proces – w efekcie część glukozy jest wydalana z moczem, co obniża stężenie cukru we krwi.
Korzyści nie kończą się jednak na kontroli glikemii.
Leki te chronią jednocześnie dwa kluczowe narządy: nerki i serce.
Flozyny w przewlekłej chorobie nerek
Przewlekła choroba nerek (PChN) przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, mimo że funkcja nerek stopniowo się pogarsza.
Badania kliniczne (m.in. DAPA-CKD, EMPA-KIDNEY) wykazały, że flozyny:
- spowalniają postęp przewlekłej choroby nerek,
- zmniejszają ryzyko konieczności dializ w przyszłości,
- redukują białkomocz,
- obniżają ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych,
- zmniejszają ryzyko zgonu zarówno u chorych z cukrzycą typu 2, jak i bez cukrzycy.
Z tego powodu są dziś rekomendowane przez towarzystwa naukowe (m.in. wytyczne KDIGO, PTN) jako jeden z podstawowych elementów leczenia pacjentów nefrologicznych – zarówno z cukrzycą, jak i bez niej.
Flozyny w niewydolności serca
Nowoczesne leczenie niewydolności serca obejmuje dziś również inhibitory SGLT2. Leki te:
- zmniejszają ryzyko hospitalizacji z powodu zaostrzenia niewydolności serca,
- mogą poprawiać rokowanie pacjentów,
- działają niezależnie od tego, czy pacjent choruje na cukrzycę.
Dlatego coraz częściej przepisują je kardiolodzy, diabetolodzy i nefrolodzy.
Skutki uboczne flozyn – o czym warto wiedzieć
Jak każdy lek, flozyny mogą powodować działania niepożądane. Do najczęstszych należą:
- infekcje intymne i dróg moczowych (wynikają z obecności cukru w moczu – ważna jest higiena),
- odwodnienie i spadki ciśnienia, zwłaszcza u osób starszych,
- rzadko – cukrzycowa kwasica ketonowa (także przy prawidłowej glikemii).
Zasada „dni choroby” (sick day rules): w przypadku gorączki, wymiotów, biegunki, odwodnienia lub przed planowaną operacją flozyny często należy czasowo odstawić – zawsze po konsultacji z lekarzem.
Czy flozyny są dostępne bez recepty?
Nie. Wszystkie leki z grupy inhibitorów SGLT2 są dostępne wyłącznie na receptę. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena stanu zdrowia, funkcji nerek (eGFR) oraz ewentualnych przeciwwskazań.
Kiedy warto skonsultować leczenie flozynami z nefrologiem?
Warto rozważyć konsultację nefrologiczną, jeśli:
- masz rozpoznaną przewlekłą chorobę nerek lub obniżone eGFR,
- w badaniach stwierdzono białkomocz lub albuminurię,
- chorujesz na cukrzycę typu 2 współistniejącą z chorobą nerek,
- masz niewydolność serca,
- chcesz sprawdzić, czy leczenie flozyną jest w Twoim przypadku bezpieczne i wskazane.
W Centrum Leczenia Chorób Nerek w Krakowie kompleksowo oceniamy funkcję nerek oraz dobieramy leczenie – w tym kwalifikację do terapii flozynami – indywidualnie do sytuacji zdrowotnej pacjenta.
Nefrolog – cennik konsultacji w naszym Centrum w Krakowie: zobacz aktualny cennik nefrologii.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy flozyny są refundowane?
Tak, część flozyn jest refundowana w określonych wskazaniach (m.in. cukrzyca typu 2, przewlekła choroba nerek, niewydolność serca). Zakres refundacji zmienia się okresowo – aktualne warunki najlepiej sprawdzić z lekarzem prowadzącym.
Czy flozyny odchudzają?
Flozyny mogą prowadzić do umiarkowanego spadku masy ciała, ponieważ organizm traci część kalorii wraz z glukozą wydalaną z moczem. Nie są jednak lekiem na odchudzanie i nie powinny być stosowane w tym celu.
Kto nie może stosować flozyn?
Istnieją nieliczne przeciwwskazania. O kwalifikacji decyduje lekarz.
Po co mam brać lek na cukrzycę, skoro nie mam cukrzycy?
Niektóre flozyny są stosowane również u pacjentów bez cukrzycy. Badania wykazały, że mogą chronić nerki i serce niezależnie od wpływu na stężenie glukozy we krwi.
Czy można dzięki flozyn uniknąć dializ?
Flozyny nie gwarantują uniknięcia dializ, ale mogą spowalniać pogarszanie się funkcji nerek i zmniejszać ryzyko konieczności rozpoczęcia leczenia nerkozastępczego w przyszłości.
Czy nefrolog może przepisać flozyny?
Tak. Flozyny są obecnie ważnym elementem leczenia wielu pacjentów z przewlekłą chorobą nerek, dlatego mogą być przepisywane przez nefrologa.
Czy flozyny są bezpieczne?
Jak każdy lek, flozyny mogą powodować działania niepożądane. U większości pacjentów są jednak dobrze tolerowane. O korzyściach i potencjalnym ryzyku leczenia warto porozmawiać z lekarzem prowadzącym.
Podsumowanie
Flozyny to nowoczesne leki, które zrewolucjonizowały leczenie cukrzycy typu 2, przewlekłej choroby nerek oraz niewydolności serca. Dzięki działaniu ochronnemu na nerki i serce są dziś jednym z najważniejszych elementów współczesnej terapii chorób przewlekłych.
O tym, czy leczenie flozyną jest odpowiednie w konkretnym przypadku, powinien zdecydować lekarz po ocenie stanu zdrowia pacjenta.
Chcesz sprawdzić, czy flozyny mogą pomóc chronić Twoje nerki? Umów wizytę w naszej poradni nefrologicznej w Krakowie z Dr n. med. Ewą Benedyk-Lorens.
Dlaczego pacjenci powierzają nam swoje zdrowie?
Doświadczenie i kwalifikacje dr n. med. Ewy Benedyk-Lorens
- ponad 30 lat doświadczenia lekarskiego i niemal 30 lat praktyki w nefrologii,
- 18 lat na stanowisku Ordynatora dużego Centrum Nefrologicznego,
- specjalista chorób wewnętrznych i nefrologii oraz doktor nauk medycznych,
- szkolenia na Harvard Medical School i Uniwersytecie Oksfordzkim, potwierdzające ciągły rozwój zawodowy,
- Kierownik Katedry Kierunku Lekarskiego Akademii Tarnowskiej oraz wykładowca akademicki,
- liczne certyfikaty i potwierdzone kwalifikacje.
Zobacz certyfikaty i ukończone szkolenia: certyfikaty dr n. med. Ewy Benedyk-Lorens.